truyện dài
Kẻ Làm Người Chịu
Số lần đọc: 42476
Mục Lục

Cùng một Tác giả
54 Tác phẩm
  Xem Tiếp ...  

 
18889
 

Hồ Biểu Chánh

Kẻ Làm Người Chịu

Chương 1

ĐỒNG THINH TƯƠNG ỨNG

 Mấy bữa rày nhựt báo ở Sài G̣n rập nhau mà khen ngợi rạp hát Casino hát tuồng “Les Miserables” hay lắm.
Nàng Lư Tố Nga ưa coi hát bộ, chứ ít ham coi hát bóng, nhưng v́ nàng ở nhà cứ đọc truyện hoài rồi cũng buồn, mà lại thấy nhựt báo khen quá, nên tối lại nàng rửa mặt, gỡ đầu, thay quần, đổi áo, tính đi coi hát bóng một bữa mà chơi.
Nàng bước vô rạp hát thấy có người ta ngồi rải rác các hạng ước chừng năm sáu chục người. Nàng lựa hàng ghế trống rồi phăng phăng đi lại ngồi cái ghế đầu, đặng văn hát đi ra cho dễ.
Nàng Tố Nga ḿnh mặc một cái áo tố đen phía trong lót màu bông hường lợt, dưới bận một cái quần lục trắng chơn mang một đôi giày nhung đen. Tuy tay có đeo một bộ cà rá hột xoàn, tai có đeo một đôi bông hột xoàn, và cổ cũng có đeo một sợi dây chuyền cũng nhận hột xoàn, song sự trang sức của nàng coi cũng tầm thường, chớ không có vẻ chưng diện chi hết. Chẳng hiểu v́ cớ nào lúc nàng mới đi vô th́ người ta lại chong mắt, day đầu lại mà ngó nàng, rồi chừng nàng kiếm chỗ ngồi yên, người ta lại cũng cứ ngó nàng hoài nữa.
Có lẽ nàng thấy người ta ngó th́ nàng e lệ, nên nàng lột cái khăn màu hột gà xuống mà bỏ trong ḷng, rồi với tay lấy tờ chương tŕnh hát bóng cầm mà coi.
Cách chẳng bao lâu có hai người đàn bà đi vô, rồi xăm xăm lại hàng ghế của Tố Nga mà ngồi, người nhỏ chừng mười bảy mười tám tuổi, th́ ngồi một bên Tố Nga, c̣n người lớn, tóc đă bạc hoa râm th́ ngồi kế đó nữa.
 Tố Nga liếc mắt ngó người trẻ tuổi, mà người ấy cũng liếc mắt ngó nàng hai người ngó nhau rồi cười nhưng v́ không quen với nhau, nên không chào hỏi chi hết.
Hai người mới vô đó vừa ngồi yên chỗ, th́ người trẻ tuổi nói với người kia rằng: “Ḿnh ngồi hàng ghế nầy có gần một chút. Chớ chi ḿnh vô sớm, ḿnh mua giấy ngồi phía sau dễ coi hơn?“ Người kia đáp nhỏ rằng: “Ngồi đây cũng được. Phía sau có Tây nhiều, khó ḷng“.
 Tố Nga nghe người nhỏ kêu người lớn bằng d́, th́ biết không phải là mẹ con. Nàng coi kỹ thấy người lớn mặc áo xuyến đen, quần lănh đen tay đeo một chiếc huyền, mang một đôi dơn2. Người ấy trắng trẻo, mập mạp, tuy tóc đă điểm bạc mà da mặt c̣n chưa dùn. C̣n người nhỏ mặc áo màu nguyệt bạch, quần lănh đen, đầu choàng khăn lục trắng có thêu b́a, chơn mang giày thêu kim tuyến, tai đeo bông hột xoàn, cổ đeo một sợi dây chuyền nhỏ có nhận ba hột xoàn lớn tay trái đeo một chiếc cẩm thạch, tay mặt đeo một chiếc huyền3 cẩn. Người dong dảy, không mập không ốm nhưng cườm tay no tṛn, ngón tay suông đuột, bàn tay dịu nhiễu, da mặt không dồi phấn mà trắng trong, môi không thoa son mà ửng đỏ, răng nhỏ rức lại trong ngần, mắt hiền lương lại sáng rỡ.
 Tố Nga thấy người dung nhan thiệt là đẹp đẽ, muốn làm quen đặng hỏi thăm coi người ở đâu, song nàng chưa kiếm được chước mà làm quen, th́ lại nghe rung chuông sửa soạn hát.
Đèn trong rạp tắt hết, rồi nghe phía ngoài cửa máy quay lạch xạch. Chẳng bao lâu khởi sự coi hát. Người lớn ai cũng ngồi im ĺm chống mắt mà coi, duy có sấp con nít la ó rồi lại vỗ tay vang rân.
 Tố Nga mắc coi, nên cái khăn rớt xuống đất nàng không hay. Người con gái ngồi một bên đó ḍm thấy lật đật cúi xuống lượm giùm, rồi đưa cho nàng. Tố Nga cười và nói: “Cám ơn cô“. Tiếng nghe ngọt xớt.
Hai người đều có ư muốn làm quen với nhau, lại cũng muốn thừa dịp ấy mà nói, ngặt v́ bóng đương chớp, đèn c̣n tắt, liệu thế nói nhiều không tiện, nên làm lơ mà coi hát. Bóng chớp đến lúc nàng Fantine khốn khổ, phải cắt tóc nhổ răng mà bán đặng lấy tiền trả cho người lănh nuôi con ḿnh th́ hai nàng đều cảm xúc nên ứa nước mắt một lượt. Th́nh ĺnh hết lớp, họ vặn đèn khí bực lên sáng ḷa. Hai nàng người nào cặp mắt cũng ướt rượt, người nào cũng sợ hổ thẹn, nên đồng tḥ tay vào túi móc khăn nhỏ ra mà lau nước mắt.
 Tố Nga thấy nàng ngồi một bên đó cũng lạc lơng như ḿnh, th́ nàng hết ái ngại nữa, nên nàng day qua má nói rằng: “Tuồng nầy hát coi động ḷng quá cô há“. Nàng ấy liền chúm chím cười và đáp rằng: “Năy giờ tôi khóc ngay. Tôi thấy người đàn bà mà bị khốn khổ quá như vậy tôi chịu không được. Tôi hay mủi ḷng lắm, nên tôi ít muốn đi coi hát“.
 Tố Nga nghe mấy  lời thật thà ấy rất hiệp với ư nàng nên nàng nói tiếp rằng:
- Tôi cũng vậy. Tôi coi hát hễ tới mấy  khúc người ngay mà bị hoạn nạn, th́ tôi chảy nước mắt. Hổm nay tôi thấy nhựt báo khen tuồng nầy hay lắm, nên nữa nay tôi đi coi thử, té ra tuồng hay thiệt.
- Tôi cũng vậy.Tại tôi thấy nhựt báo khen quá, nên tôi mới xin d́ tôi dắt tôi đi coi đây.
- Nhà cô ở đâu?
- Tôi ở trong Chợ Lớn.
- D́ đây là d́ ruột của cô hay là d́ sao?
- D́ ruột tôi. Chị ruột của má tôi. C̣n cô ở Sài G̣n hay là ở lục tỉnh lên chơi?
- Tôi ở Sài G̣n. Tôi người gốc Trà Vinh, mới mua nhà về ở trên nầy chừng vài năm nay.
- Thầy đổi về làm việc ở trên nầy hay sao?
- Không. Ở nhà tôi làm việc Ṭa án dưới Mỹ Tho. V́ thằng em tôi nó c̣n học trường Chasseloup, mà tôi muốn gần gũi nó, nên mới mua nhà mà ở trên nầy.
- Thầy làm việc dưới Mỹ, sao cô lại ở trên nầy?
  Tố Nga nghe hỏi câu đó, th́ nàng cúi mặt bộ coi buồn xo, song nàng gượng mà đáp rằng:
- V́ tôi c̣n có một ḿnh má tôi, nên tôi phải ở hủ hỉ với má tôi cho vui...Cô có chồng hay chưa?
Chuyến nầy tới nàng mặc áo màu nguyệt bạch ấy nghe hỏi như vậy, có sắc hổ thẹn, nên cũng cúi mặt xuống và đáp nhỏ rằng:
- Chưa.
- Hai bác c̣n mạnh giỏi hết há?
- Tía má tôi đều khuất hết.
- Nếu vậy th́ bây giờ cô ở với d́ đây phải hôn?
- Phải.
- Cô năm nay được mấy  tuổi?
- Tôi mười bảy tuổi.
- Té ra cô nhỏ hơn tôi ba tuổi.
Hai nàng mới nói chuyện tới đó, kế họ tắt đèn hát tiếp nên phải nín thinh để coi hát. Từ đó về sau hễ hết chớp th́ hai nàng nói chuyện với nhau, lúc th́ luận về tuồng hát, lúc th́ hỏi việc gia đ́nh, tuy mới gặp một lần đầu, mà câu chuyện có hơi dan díu, chẳng khác nào như đă quen biết lâu rồi vậy.
 Gần mười một giờ rưỡi mới văn hát. Tố Nga khuyên d́ cháu nàng ở Chợ Lớn đó ngồi nán đợi họ ra bớt rồi ḿnh sẽ ra sau, cho dễ. Khi đứng dậy đi ra Tố Nga mới nói với hai d́ cháu rằng: “Về Chợ Lớn đường vắng quá, tôi sợ đi xe kéo không tiện.“ Người lớn tuổi đáp rằng: “Dám đi xe kéo đâu. Để ra ngoài kiếm xe mui mướn đi“.
Ra tới cửa rồi, Tố Nga từ giă, bèn nói với người con gái rằng: “Nhà tôi ở đường Thuận Kiều, số 112; tôi mời cô với d́ bữa nào có dịp ra ngoài nầy ban ngày th́ ghé nhà tôi chơi“. Nàng ấy cúi đầu và đáp rằng: “Cám ơn cô, để khi nào có dịp tôi sẽ ra thăm cô. C̣n cô có vô Chợ Lớn chơi, tôi cũng xin cô ghé nhà tôi uống nước. Tôi ở đường Cây Mai, số 82“. Hai nàng cúi đầu chào nhau rồi lên xe kéo mà đi.
 Tố Nga về dọc đường, trong trí nàng thầm khen nàng ấy hoài, không biết nàng là con của ai mà dung nhan đẹp đẽ văn nói có duyên, tướng đi tướng đứng dịu dàng, cách ngó cách cười đằm thắm, thuở nay chưa gặp một nàng nào ngôn dung được vậy.
Nàng nầy là con gái của ông Bang Siêu, tên nàng là Thái Cẩm Vân năm nay được 17 tuổi rồi mà chưa có chồng. Ông Bang Siêu từ Triều Châu ở bên Tàu qua Việt Nam hồi 22 tuổi. Ông buôn bán làm ăn khá lần rồi mới lập một tiệm trà tại đường Gia Long. Ông cưới một người vợ Việt Nam ở phía dưới Cần Giuộc, cách ít năm mới sanh nàng Cẩm Vân. Ông buôn bán ngày càng thêm khá. Vả ông là người chơn chất ngay thẳng bởi vậy người một nước đều tin cậy ông, nên có một năm nọ đều hiệp nhau mà cử ông làm Ban Trưởng.
Khi Cẩm Vân được 9 tuổi, ông Bang Siêu để tiệm trà cho vợ coi, đặng ông về Tàu mà thăm tổ quán. Ai cũng tưởng ông về Tàu ít tháng rồi ông trở qua, nào dè ông đi mới có một tháng rưỡi th́ có thơ bên Tàu gởi qua nói ông chết.
Vợ ông Bang Siêu lấy làm bối rối, phần th́ tiệm lớn mua bán bạc muôn, phần th́ bà không biết chữ Tàu, bà không xem sổ sách được. Bà sợ tài phú gian lận, bởi vậy bà sang tiệm cho người khác, lấy ba muôn rưỡi đồng bạc bà mua năm căn phố sầu tại đường Cây mai, giá hai muôn tám c̣n bảy ngàn bà để làm vốn mà nuôi con. Bà dọn ở căn đầu, c̣n lại bốn căn bà cho mướn, mỗi tháng góp tiền phố được vài trăm đồng.
Qua năm sau bà cho Cẩm Vân vào nhà trắng4 Chợ Lớn mà học, Cẩm Vân sẳn khiếu thông minh, lại nhờ tánh cần cố, nên nàng mới học 5 năm đă biết nói tiếng Tây, biết viết chữ Tây đủ dùng, mà nàng lại biết thêu thùa và may vá khéo lắm. Nàng tính học luôn cho đến 20 tuổi mới thôi chẳng dè khi nàng mới được 15 tuổi, mẹ nàng tỵ trần nhà cửa không ai coi bởi vậy nàng phải thôi học đặng về nhà mà cai quản sự nghiệp. Nàng không có bà con đông: bên nội th́ có vài người chú họ mà thôi, chớ không có bà con ruột; c̣n bên ngoại th́ có một người d́, chồng chết không có con, ở dưới Rạch Kiến chớ không c̣n ai nữa.
Vả Cẩm Vân là con khách Triều Châu nhưng v́ cha chết hồi nàng c̣n nhỏ dại, rồi từ ấy về sau ở nhà th́ gần gũi với mẹ Việt Nam, vô trường th́ bầu bạn với con gái Việt Nam, nàng tập tánh nết lễ nghĩa theo con người Việt Nam bởi vậy nếu ai không rơ cội rễ của nàng th́ chẳng bao giờ mà nghi nàng là con khách trú. Khi mẹ nàng khuất rồi nàng liệu ở một ḿnh không tiện, nên năn nỉ với d́, là cô ba Hài, về ở với nàng. Cô ba Hài cũng có vốn năm bảy trăm, chớ không phải nghèo cực ǵ, nhưng v́ bà không chồng, không con, ở một ḿnh quạnh hiu, lại thấy cháu c̣n nhỏ dại không lỡ không bảo bọc nó, bởi vậy bà mới bán nhà về ở Cẩm Vân.
 Cẩm Vân cư tang báo hiếu cho mẹ thiệt là chính chắn. Trọn hai năm nàng xẩn bẩn ở trong nhà mà hủ hỉ với d́ chẳng khi nào nàng ló ra đường, họ khen hát Quảng đông hay nàng làm lơ mà họ đồn lễ Khổng Tử lớn nàng cũng không kể. Nàng mới măn tang mẹ được vài tháng mà đă có hai người mái chính5 với một người con ông Bang cậy mai nói mà cưới nàng. Trong ba chỗ ấy nàng không ưng chỗ nào hết. Hai người chú một họ đến khuyên lơn nàng hết sức, mà nàng cũng không chịu. Họ giận họ rầy và hỏi v́ cớ nào mà mấy  chỗ đều giàu có xứng đáng mà nàng lại chê hết thảy, th́ nàng nói rằng, nàng c̣n nhỏ, nên chưa muốn lấy chồng, chớ nàng không nói duyên cớ nào khác.
 Bữa nay nàng đọc nhựt báo thấy có lời khen rạp hát Casino ngoài Sài G̣n hát tuồng mới hay lắm nàng mời d́ đi coi thử nên nàng mới gặp nàng Tố Nga mà làm quen đó.
C̣n nàng Tố Nga là con bà Tổng Hiền, gốc ở Láng Thé, thuộc tỉnh Trà Vinh. Không ai biết ông Tổng Hiền sanh đẻ tại xứ nào. Theo lời mấy ông già bà cả nói tại, th́ lúc Hiền c̣n trai tráng anh ta đến Láng Thé kiếm chỗ làm ăn. Anh ta vào ở đợ với cựu Hương cả Khoan. Hương cả Khoan có chừng vài chục mẫu ruộng mà thôi, chớ không giàu chi lắm.Vợ ông chết sớm, để lại cho ông một đứa con gái tên là Thị Lài. Lúc ông mướn tên Hiền ở th́ Thị Lài được 21 tuổi rồi mà chưa có chồng. Tuy Hiền nghèo đi ở đợ, nhưng mà anh ta biết chữ nho chút ít, bộ tướng mạnh dạn, văn nói khôn lanh, mặt mày sáng láng. Anh ta ở được có ít tháng th́ đă tư t́nh với con gái ông chủ nhà, Hương cả Khoan sợ làm rầy ra càng thêm xấu hổ, bởi vậy gả phứt Thị Lài cho tên Hiền, đặng trong khỏi oán thù, ngoài khỏi dị nghị.
Hiền là tay khôn ngoan, khi Hương cả Khoan chết rồi, anh ta kế nghiệp th́ anh ta tung hoành, quyết dùng gia tài chút đỉnh của cha vợ để lại đó mà làm một sự nghiệp lớn ở trong tỉnh Trà Vinh. Anh ta nghĩ nếu không có quyền thế th́ khó mà làm giàu được. Anh ta mới ra làm làng, ban đầu làm Hương hào, xă trưởng, lần lần ṃ lên chức Hương quản Hương sư. Anh ta dùng cái quyền Hương chức mà hung hiếp lường gạt những Thổ dân khờ khạo ở trong làng, nhờ làm như vậy nên làm tương chức trong mười năm th́ ruộng đất đă tăng số lên tới một trăm mẫu. Anh ta tại gặp dịp may, lúc ấy trong tổng khuyết chức Phó Tổng. Anh ta ra tranh cử, nhờ trong nhà có tiền, hể nói đâu người ta nghe đó bởi vậy cho nên lo có một tháng, tốn có một ngàn đồng, mà được làm thầy Phó. Anh ta làm Phó Tổng không có quyền hành ǵ bao nhiêu, nhưng mà anh ta là người thấy xa, nên không lấy sự đó làm buồn nghĩ v́ ông Cai Tổng đă già rồi nếu ḿnh biết nhẫn nhịn trong một ít năm th́ cái quyền cai Tổng không lọt khỏi tay ḿnh được. Thiệt quả ông Hiền làm phó Tổng mới ba năm, kế Cai Tổng qua đời, ông ta được cấp bằng làm Cai Tổng.
Quyền thế  đă sẵn rồi, oai nghi lập thêm không khó ǵ, ông Hiền mới dùng quyền thế, lập oai nghi mà sửa trị dân làng trong tổng. Cách ông sửa trị khác hơn người ta hết thảy; ông sửa là sửa bộ điền bộ địa; ông trị là trị thổ tá canh chớ không phải ông sửa tục xấu thói hèn, không phải ông trị côn đồ cướp đản như một hai ông Cai Tổng khác. Ông sửa trị có mấy  năm mà ruộng đất của dân Thổ mười phần đă sang tên ông đứng bộ hết bảy tám phần.
Ông Tổng Hiền có hai đứa con: đứa con gái lớn tên là Lư Tố Nga, đứa con trai nhỏ tên là Lư Chánh Tâm. Tuy ông làm quan ông ít thương dân, nhưng ông làm cha th́ ông thương con nhiều lắm. Đứa con gái ông cho lên Nữ học đường mà học, c̣n đứa con trai th́ ông gởi nhà người quen đặng đi học trường tỉnh Trà Vinh. Tố Nga học tới 16 tuổi, có bằng sơ học rồi ông mới đem về tính gả lấy chồng. Cách ba năm trước ông xin phép đi Sài G̣n hầu Toà Phúc Án về vụ ông kiện giành 120 mẫu đất với tên Thạch Gồng. Khi ông về đến nhà th́ khí sắc ông hân hoan lắm. Ông nói cho vợ con hay rằng, ông đă đặng kiện rồi, mà ông đă hứa gả Tố Nga cho con trai ông Cai Tổng Hỉ ở Mỹ Tho, chàng ấy tên là Lê Phùng Xuân, đương làm thông ngôn Toà Phúc Án trên Sài G̣n.
Ông vui chưa được mấy  ngày, Lê Phùng Xuân chưa đi lễ chi hết, kế ông mang một chứng bịnh phi thường bụng ông một ngày một thêm lớn, da mặt với tṛng con mắt ông một ngày một thêm vàng, ông uống thuốc Tây, thuốc Tàu, thuốc Nam, đủ thứ mà bịnh cũng không thấy giảm. Những hương chức đến thăm ông có nhiều người đoán chắc ông bị thư, hoặc bị thuốc, nên khuyên ông rước thầy mà mở hoặc may mới hết được. Ông nghe có ông Lục Ba ở chùa Cần Chông mở ngải giỏi lắm. Ông lật đật cho người đi rước, th́ ông Lục Ba không chịu đi. Ông cùng thế phải mướn xe hơi mà qua đó, té ra qua đến chỗ ông Lục ba coi bịnh rồi th́ ông lắc đầu ổng không biết làm thuốc.
Ông Tổng Hiền trở về nhà, bịnh càng ngày càng thêm nặng, ăn uống không được, cứ nằm mà thở è è hoài. Một đêm nọ, ông biết trong ḿnh không chịu lâu nữa được, ông bèn kêu vợ con lại đứng gần ông rồi ông trối hai điều: một là phải gả Tố Nga cho Lê Phùng Xuân, hai là phải lo cho Chánh Tâm ăn học cho có cấp bằng. Vợ con ông khóc rùm, ông nhướng mắt nh́n vợ nh́n con một lần chót rồi tắt hơi.
Cai Tổng Hỉ ở Mỹ Tho hay tin Tổng Hiền chết, th́ dắt con là thầy thông ngôn Lê Phùng Xuân, xuống điếu tang. Bà Tổng Hiền nhơn dịp ấy, bà thuật lời trối của chồng lại cho Cai Tổng Hỉ nghe, Cai Tổng Hỉ rất vui ḷng; nên làm bá nhựt6 cho Tổng Hiền rồi, th́ cai Tổng Hỉ cậy mai đến nói mà cưới Tố Nga cho Phùng Xuân.
Bà Tổng Hiền thầm nghĩ chồng chết để lại cho bà bạc hơn mười ngàn đồng, lúa gần hai chục ngàn giạ, ruộng hơn năm trăm mẫu, mà con trai th́ khờ dại, mới học lớp nhứt trường tỉnh mà thôi, nếu bà không lo gả con gái lấy chồng, thoảng như việc nhà có xảy ra điều chi trắc trở, th́ bà biết nhờ cậy ai. Đă vậy mà chồng chết căn dặn việc ân cần lắm, nên dầu thương con, bà cũng không lẽ phụ ư chồng.
C̣n nàng Tố Nga, tuy sanh trong nhà Tổng Hiền mặc dầu, song tánh t́nh cử chỉ nàng không giống cha chút nào hết. Ở trong nhà th́ nàng hiền lương ra ngoài đường th́ nàng khiêm nhượng, với người lớn th́ nàng cung kính, với kẻ nhỏ th́ nàng dịu mềm, nhứt là đối với cha mẹ cùng em th́ nàng thảo thuận, tưởng cũng ít con gái nào b́ kịp. Tuy trong lúc đám tang của cha nàng ḍm thấy Phùng Xuân bộ tịch vúc vắc, văn nói xấc xược, da đen, miệng rộng răng hô, trán thấp coi không ra vẻ người phong lưu, nhưng v́ có lời trối của cha, nên nàng phải đánh liều nhắm mắt mà phú duyên nợ cho trời chớ nàng không dám hở môi mà khen chê chi hết.
Phùng Xuân cưới Tố Nga về mới chung gối một bữa đầu th́ Tố Nga đă thất chí, v́ nàng th́ thanh nhă, c̣n chàng th́ ô tạp, nàng th́ hoà hưỡn, c̣n chàng th́ táo bạo, nàng mở miệng nói nhơn nghĩa c̣n chàng th́ mở niệng nói bạc tiền, nàng học ít mà trí cao, c̣n chàng học nhiều mà trí thấp, vợ chồng mà tánh ư khác nhau như vậy th́ có thể nào mà vui vẻ cùng nhau cho được. Cách ba ngày chàng liền xúi nàng về xin một ngàn đồng bạc đặng cho chàng lập thế lo đổi về Trà Vinh. V́ nàng thương mẹ nhớ em, nàng muốn về gần gũi đặng thăm nom cho dễ, bởi vậy nàng lật đật về tỏ thiệt với mẹ rồi lấy bạc đủ số đem đưa cho chồng.
Cách có ít ngày giấy đổi Phùng Xuân xuống giúp việc Toà án Mỹ Tho, Tố Nga chưng hửng tỏ ư trách chồng sao nỡ gạt ḿnh, Phùng Xuân nói dối rằng, v́ Toà án Trà Vinh lúc nầy có đủ người làm việc, nên quan trên sai đi tạm Mỹ Tho ít ngày, chờ chừng nào Trà Vinh trống chỗ rồi sẽ đổi xuống đó.
 Tố Nga tuy biết mấy  lời ấy là lời giả dối, nhưng mà việc đă lỡ rồi, dầu ḿnh phiền trách cũng không ích ǵ, bởi vậy nàng cười rồi bỏ qua, cứ giữ phận gái theo chồng, không thèm nhắc tới.
Vợ chồng về Mỹ Tho ở trong vài tháng th́ Tố Nga đă rơ tánh ư của Phùng Xuân. Chàng là một tay bài bạc ăn chơi, cưới vợ là một chước kiếm tiền, chớ không phải chú tâm lập gia thất. Trong nhà sẵn có vợ hiền lương xinh đẹp, mà chàng không kể chi tới, đêm nào chàng cũng thả  đi chơi tới hai ba giờ khuya chàng mới về, gặp thứ bảy th́ chàng đi đến sáng bét. Bữa nào chàng hết tiền chàng hỏi, nếu nàng có mà đưa th́ êm, c̣n nàng không có th́ chàng mắng chửi om ṣm, túng thế nàng phải đi cầm đồ nữ trang mà đưa mới êm.
Tố Nga thất chí, nhiều bữa chồng đi chơi, nàng nằm co ở nhà giọt lụy chứa chan. V́ bởi nàng là gái biết điều, nên gặp duyên nợ như vậy th́ nàng buồn thầm mà thôi, chớ không dám trách cha, mà cũng không nỡ cho mẹ biết.
Phùng Xuân có vợ như vậy mà chàng không biết hưởng hạnh phước, cứ trông mong rút tiền bạc mà thôi. Mỗi lần nàng về Trà Vinh thăm mẹ với em, có cho năm bảy chục để nàng bỏ túi mà xài, th́ Phùng Xuân lấy hết, mà chàng cũng không vừa ḷng cứ xúi vợ phải xin năm ba trăm chàng xài mới đủ. Ban đầu Tố Nga muốn được bụng chồng, nên nàng về than thỉ xin mẹ vài trăm. Chàng được tiền th́ vui mà hễ hết tiền th́ quạu nữa. Nàng xin hai ba lần, rồi thấy mẹ không được vui; nên nàng không dám xin nữa. Chàng không có tiền, ban đầu c̣n mắng chửi, thét rồi chàng đánh đập nàng xể mặt u đầu. Nàng khóc lóc khuyên lơn chàng đừng có chơi bời tửu sắc, th́ việc ăn xài trong nhà có thốn thiếu bao nhiêu nàng chịu cho hết. Chàng đă không nghe lời nói phải mà lại c̣n đánh thêm và nói rằng: “Mầy có khôn th́ về dưới Láng Thé mà dạy mẹ mầy, chứ đừng có dạy tao. Đồ đĩ chó, đừng có ỷ giàu mà làm phách. May là cha mầy chết, chớ phải mà cha mầy c̣n sống tao đánh, cho mầy thấy cha mầy.“
 Tố Nga là gái thanh nhă, nàng nghe những lời vơ phu ấy chẳng khác nào như đinh đóng vào lỗ tai bởi vậy nàng khóc nức nở, nàng tủi cho linh hồn cha ngày c̣n sống tưởng chọn được rể hiền lại quá ra bất hiếu. Trong tai nàng văng vẳng nghe thấy tiếng “đồ đĩ chó...thằng cha mầy“ hoài, nàng không thể nào nguôi được, bởi vậy sáng bữa sau, chàng đi làm việc rồi nàng lén mướn xe về nhà cha chồng, mà thuật các lỗi của chồng lại cho cha mẹ chồng nghe.
Ông Cai Tổng Hỉ dắt nàng trở ra Mỹ Tho, đợi chàng đi làm về, ông rầy sơ sài ít tiếng rồi ông về, coi bộ chàng không đếm xỉa ǵ hết. Tố Nga thấy vậy càng thêm buồn hơn nữa. Nàng ở nán vài ngày cho lành vết tích rồi nàng nói với chàng đặng về Trà Vinh thăm mẹ. Chàng cho đi, song chàng hăm rằng: “Mầy về rồi chừng trở lên phải có năm trăm đồng bạc, nếu không có th́ mầy coi tao“.
 Tố Nga v́ sợ mẹ buồn rầu, nên từ ngày nàng theo chồng, nàng ảo nảo thế nào nàng cũng ôm ấp trong ḷng không dám hở môi cho mẹ biết. Chuyến nầy chồng làm quá bụng nàng rồi, đá, đánh đập mà lại c̣n nhục mạ nàng và cha mẹ nàng nữa, bởi vậy về đến nhà nàng thỏ thẻ tỏ hết mọi việc cho mẹ nghe.
Bà Tổng Hiền cưng con, bà nghe con bà bị đánh bị chửi tối ngày mà anh sui chị sui không trừng trị thằng rể, th́ bà nổi giận, bởi vậy bà nhứt định bắt con bà lại, không cho về nhà chồng nữa. Chẳng phải Tố Nga không thương chồng, nhưng v́ hễ nàng nhớ mấy  lời chàng nhục mạ th́ nàng tức tủi, nên mẹ dạy ở lại th́ nàng vâng chứ nàng không căi chi hết.
Phùng Xuân đợi đến nửa tháng mà không thấy vợ lên. Chàng bèn xin phép nghỉ hai ngày đi Trà Vinh mà thăm vợ. Chàng bước vô nhà, vừa ngó thấy mặt vợ th́ chàng trợn trạo rầy la om ṣm. Bà Tổng Hiền binh con, bà giận run, nên bà óng tiếng nhiếc chàng cho một hồi, rồi đuổi chàng ra khỏi nhà bà cho mau, nếu không nghe lời th́ bà biểu đầy tớ vác chổi nó đập. Phùng Xuân cũng không vừa, chàng cự lộn với bà, tuy chàng không dám mắng nhiếc song chàng cũng trả treo nhiều tiếng nặng nề lắm. Tố Nga thấy vậy càng thêm năo nề, nàng cứ ngồi day mặt vô vách mà khóc, chớ không nói được tiếng nào hết.
Mẹ vợ với chàng rể rầy một hồi rồi Phùng Xuân ngoe ngoảy bỏ ra về. Khi chàng ra tới cửa chàng nói với rằng: “Má muốn bắt vợ tôi lại, để tôi làm má hết nhà cho má coi“. Bà Tổng Hiền đáp rằng: “Ừ, mầy có giỏi th́ mầy làm sao th́ mầy làm đi. Tao thí vài ngàn đồng bạc cho thầy kiện th́ mầy ở tù rục xương, nói cho mà biết, đừng có đánh phách.“
Phùng Xuân về rồi bà Tổng Hiền nói với Tố Nga rằng: “Nó có giỏi th́ nó vào đơn mà kiện xin để mầy chớ nó làm ǵ mầy được. Thây kệ nó, để coi nó làm sao cho biết. Mầy ở đây, đừng có theo nữa“. Tố Nga cứ ngồi khóc hoài.
Cách chẳng bao lâu, Chánh Tâm thi đậu bằng sơ học. Bà Tổng Hiền tuân theo ư chồng, nên lo cho con vào trường Chasseloup Laubat.
Chánh Tâm đi học xa, mẹ ở nhà lo lắng hoài ăn ngủ không được. Và từ khi ông  ổng Hiền chết rồi, th́ làng xóm họ không kiêng nể bà Tổng như hồi trước nữa: đă vậy mà dân Thổ bị ông Tổng lấy đất hồi trước, chúng nó hăm he hằng ngày. Bà Tổng Hiền thấy dân t́nh như vậy th́ bà đă để ư muốn mua nhà về Châu Thành.
Lúc nầy con bà lên học trên Sài G̣n, bà mới đổi ư tính lên Sài G̣n mua nhà mà ở, trước cho thong thả tấm thân sau nữa gần con cho dễ.
Một bữa nọ bà dắt Tố Nga lên Sài G̣n thăm Chánh Tâm. Bà nghe nói đường Thuận Kiều có bán một cái nhà lầu mười hai ngàn đồng. Bà đi coi, thấy chắc chắn, miếng đất rộng răi, bà vừa ư lắm, nên bà trả xuống hai ba ngày rồi bà dứt giá mười ngàn rưỡi. Bà về bán lúa đem bạc chồng đủ, rồi mua sắm bàn ghế, tủ giường dọn dẹp mà ở. Bà cậy một người em con nhà chú của bà là Hương bộ Huỷnh, coi giùm nhà rửa ruộng đất của bà ở Láng Thé, rồi bà dắt Tố Nga ở nhà mới trên Sài G̣n với bà.
Phùng Xuân hăm dọa nghe mạnh mẽ lắm, mà đă năm sáu tháng rồi, không thấy chàng kiện cáo chi hết. Chừng mẹ con bà Tổng Hiền về ở trên Sài G̣n, chàng lót cót lên xin lỗi với bà và xin rước vợ về. Bà Tổng rầy chàng một hồi bà bớt giận; tuy bà không đuổi chàng nữa song bà nhứt định không cho Tố Nga về nhà chàng. Phùng Xuân theo dả lả với vợ, cũng bớt giận, nhưng mà chàng có hỏi đâu th́ nàng mới nói đó, coi ra lợt lạt, chớ không có vẻ mặn nồng. Tuy là nàng chuyện văn với chàng mặc dầu, song hễ chàng bảo nàng về Mỹ Tho th́ nàng lắc đầu, trong trí c̣n nhớ mấy  thoi nấy đạp, c̣n ghi mấy  nhục mạ ngày nọ hoài.
Phùng Xuân năn nỉ hết sức không được, th́ chàng mỏi ḷng, bởi vậy chàng không nói tới chuyện ấy nữa, mà hễ mười bữa hoặc nửa tháng th́ chàng lọ mọ lên một lần, lần nào lên chàng cũng chà lết ở ăn cơm rồi ngủ tại đó. Bà Tổng không đuổi xô rầy rà nữa, song bà cũng không ngó ngàng tới, lên bà không hỏi, mà về bà cũng không cầm.
Vợ chồng Phùng Xuân lạt lẽo như vậy đă gần ba năm mà cũng chưa hiệp một nhà được. Hôm gặp Cẩm Vân trong rạp hát Casino, Tố Nga nói v́ mắc ở hủ hỉ với mẹ, nên không theo chồng được, ấy là lời nói dối, bởi v́ Tố Nga xa chồng là tại phiền chồng, chớ không phải v́ tríu mẹ.
hết: Chương 1, xem tiếp: Chương 2
 

Về Mục: Truyện Dài > Tiểu Thuyết > T́nh Cảm Xă Hội > Trinh Thám H́nh Sự


© Copyright 2006-2011 eTruyen.com.